برنامه ریزی برای توسعه درختکاری و صیانت از جنگلهای اردبیل

با وجود آب و هوای مناسب و نیمه مرطوب ، سرانه جنگلی در استان اردبیل پایین تر از سرانه کشوری است که دلیل اصلی آن تخریب بی رویه جنگل برای زراعت و چرای دام بوده است.
به گفته محمدی رئیس اداره جنگلکاری و جنگلداری استان اردبیل ، پنج ناحیه رویشی جنگلی در کشور وجود دارد که سه ناحیه آن در استان اردبیل وجود دارد که شامل ناحیه رویشی خزری (هیرکانی)- ارسبارانی و ناحیه رویشی ایرانی ، تورانی می شود.
اگر چه با اجرای طرح های توسعه جنگل در سالهای اخیر، سرانه جنگلی استان به ازای هر نفر ۱۰ متر مربع افزایش یافته است و مساحت جنگل های این استان از ۶۳ هزار هکتار به حدود ۶۵ هزار هکتار رسیده است، با این حال سرانه کنونی جنگل در استان اردبیل تنها 550 متر مربع است که از سرانه کشوری پایین تر است.
برابر آمارهای اعلام شده ، سرانه کنونی جنگل در کشور به ازای هر ایرانی 800 متر مربع است که بر اساس برنامه چشم انداز 20 ساله این میزان باید به 2 هزار متر مربع افزایش یابد.

استاندار اردبیل گفت: برای اینکه سرانه جنگل در استان اردبیل به سرانه کشوری برسد باید یکهزار و 200 هکتار از ارضی استان جنگل کاری شود.
اکبر بهنامجو افزود: قرار است در سال آینده طرح جنگل کاری در 200 هکتار از اراضی ملی به اجرا درآید.
وی کمک به رونق صنعت گردشگری ، جلوگیری از گسترش ریز گردها و پاکسازی هوا را از اهداف توسعه جنگل در استان اردبیل عنوان کرد و گفت: در سال آینده بیش از 3 میلیارد ریال اعتبار برای جنگل کاری در مناطق مختلف استان اختصاص می یابد.
مدیر کل منابع طبیعی استان اردبیل هم از تخصیص ردیف اعتباری مستقل برای صیانت و توسعه منطقه جنگلی فندقلو در بودجه سال 1400 خبر داد و گفت: که با اجرای این طرح شاهد تحول اساسی در حفاظت و توسعه این جنگل بی‌نظیر خواهیم بود.
شهامت هدایت با بیان اینکه در سالهای اخیر ظرفیت تولید نهال در استان اردبیل افزایش قابل توجهی یافته است که یک حرکت زیرساختی برای توسعه جنگلکاری در استان به شمار می رود گفت: در حال حاضر چهار ایستگاه فعال تولید نهال در استان وجود دارد که در مجموع  سالانه چهار میلیون اصله نهال تولید می کنند و این در حالی است که نهالستانهای این استان ظرفیت تولید 5 میلیون اصله نهال در سال را دارند.
وی افزود: در راستای طرح تنفس جنگل و جلوگیری از قطع درختان جنگلی و افزایش پوشش گیاهی در سالجاری بیش از سه میلیون اصله نهال تولیدی در ایستگاه مغان در بین متقاضیان بصورت رایگان در تمامی شهرستانهای استان توزیع شد.
هدایت با بیان اینکه توسعه فضای سبز و حفاظت از خاک از اهداف توزیع نهال در استان است، خاطرنشان کرد: نهال‌های تولید و توزیع شده کاملاً متناسب با شرایط اقلیمی و آب و هوایی استان بوده و از لحاظ ارقام و گونه‌های درختی تمام دغدغه‌های نگهداری در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: علاوه بر نهالستان های موجود، طرح تولید تولید سالانه 7 میلیون اصله نهال صنوبر با مشارکت بخش خصوصی در استان در حال اجر است و پیش بینی می شود این طرح در سال آینده به ثمر برسد تا شاهد تحول در زراعت چوب در استان باشیم.
مدیر کل منابع طبیعی استان اردبیل افزود: متقاضیان طرح زراعت صنوبر می توانند با در دست داشتن سند زراعی و نقشه زمین خود به شهرستانهای مربوطه مراجعه کند وپس ازعقدقرارداد و معرفی به نهالستان شهرستان پارس آباد ، نهال صنوبر رایگان تحویل بگیرند.  

افزایش عرصه‌های جنگلی در جای جای استان
 رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری خلخال گفت: نتیجه اجرای طرح ملی صیانت از جنگل‌های شمال و ایران تورانی ، افزایش سطح جنگلی در این منطقه بوده است.
صادق پورمحمد افزود: نهال‌کاری ، مقابله با آفات تهدیدکننده درختان جنگلی ، طرح‌های آبخیزداری و ترغیب روستاییان به استفاده از سوخت‌های فسیلی جایگزین هیزم ، چوب و زغال در کنار حفظ و حراست از محدوده جنگلی زمینه افزایش جنگل نادر درختان قدکوتاه در این شهرستان را فراهم کرده است.
او افزود: جنگل‌های این شهرستان از نوع اکولوژیکی و غیربهره‌برداری بوده و اداره منابع طبیعی برای حفظ و حراست از این گونه‌های نادر جنگلی از هر گونه راهکار پیشگیرانه از تخریب جنگل بهره می‌برد.
فرماندار مشگین شهر گفت: در شهرستان مشگین شهر طرح توسعه فضای جنگلی استان از جمعه هفتم فروردین ماه آینده آغاز می شود و قرار است بیش از 10 هزار اصله نهال در اراضی ملی این شهرستان کاشته شود.
به گفته صمدی علاوه بر غنی سازی پوشش درختی پارک جنگلی مشگین شهر، امسال طرح جنگلکاری در سه نقطه دیگر این شهرستان با الویت کشت درختان فندق به اجرا درمی‌ آید.
کنعانی فرماندار کوثر هم از برنامه ریزی برای کاشت 40 هزار اصله نهال در عرصه های منابع طبیعی این شهرستان خبر داد.

با وجود افزایش درختکاری، برای برای توسعه عرصه های جنگلی، تنها کاشت نهال کافی نیست و حفظ جنگلهای موجود مهم تر است. به همین دلیل برخلاف برخی استانهای همجوار، خوشبختانه در استان اردبیل هیچگونه مجوزی برای ویلاسازی در مناطق جنگلی داده نمی شود.
بهشتی فرماندار شهرستان گرمی گفت: با هدف جلوگیری از قطع و سوزاندن درختان ، امسال هم توزیع تنورهای گازی در بین مردم روستاهای مجاور مناطق جنگلی به ویژه در بخش موران و روستاهای دمولان ، گلین بلاغی و کلانتر ادامه می یابد.
بابایی فرماندار خلخال هم از توزیع ۴۵ دستگاه تنور گازی در بین حاشیه‌نشینان جنگل‌های این شهرستان در سالجاری خبر داد و گفت: اجرای این طرح از 5 سال گذشته آغاز شده است.
او با بیان اینکه در سال گذشته با هدف حفظ درختان موجود جنگل‌های منطقه ۲۵ دستگاه آبگرمکن خورشیدی و ۵۴ دستگاه تنور گازی در روستاهای همجوار جنگل‌های خلخال توزیع شد، گفت: در سال آینده نیز تعدادی آبگرمکن خورشیدی در روستاهای دوردست فاقد گاز طبیعی توزیع می شود.
وی با اشاره به نهادینه شدن فرهنگ حفاظت از عرصه‌های طبیعی در بین اقشار مختلف مردم ادامه داد: اجرای این طرح در پنج سال اخیر با استقبال روستاییان برای جایگزین کردن سوخت‌های فسیلی به جای چوب درختان روبرو شده است.
علی رحیمی‌آذر مدیرکل تعزیرات حکومتی استان اردبیل از تمهیدات انجام گرفته برای برخورد سریع با تخریب کنندگان جنگل خبر داد و گفت: با توجه به تصویب قانون جدید مبارزه با قاچاق کالا و ارز، رسیدگی به جرایم حمل غیرمجاز چوب، هیزم و زغال جنگلی به صورت ویژه در شعبه های مخصوص این اداره کل انجام می شود.
ناصر عتباتی رئیس کل دادگستری استان اردبیل هم با یادآوری تشکیل شعب ویژه در دادگستری استان برای رسیدگی به پرونده های تخریب محیط زیست و منابع طبیعی گفت: این موضوع روند رسیدگی به پرونده های مربوط به تخلفات در این حوزه ها را سریع می کند.
افزایش تولید نهال در استان، برنامه ریزی برای توسعه زراعت چوب و کاهش نیاز روستائیان به استفاده از چوب جنگلی سه طرح مهمی است که در کنار افزایش درختکاری و برخورد با تخریب کنندگان جنگل، امیدواری ها به حفظ عرصه های جنگلی و توسعه درختکاری در استان اردبیل را افزایش داده است.
 
نویسنده : یاشار پورمجید