تصاویری جدید از مشتری

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، فضاپیمای جونوJuno ناسا تصاویر جدیدی از طوفان سطح سیاره مشتری به زمین ارسال کرد.

بخش تصویری آ اف پ، در این تصاویر فضای پیمای جونو از یکی از طوفانهای مشتری در بخش  لکه سرخ بزرگ تصویر برداری کرده است.

فضاپیمای جونو فضاپیمای روباتیکِ بدونِ سرنشینِ ناسا است که در چهارم ژوئیه  سال2016 در مدار قطبی سیاره مشتری قرار گرفت. این کاوشگر فضایی در پنجم اوت سال 2015 از فلوریدا به فضا پرتاب شده و شرکت لاکهید مارتین و مؤسسه تحقیقات جنوب غربی سازنده و پیمان‌کار هدایت آن هستند.

نیروی این فضاپیما با انرژی خورشیدی تأمین می‌شود.این فضاپیما در مدار قطبی این سیاره قرار گرفته تا ترکیب، میدان گرانشی، میدان مغناطیسی، و مَگنِتوسفِرِ مشتری را بررسی کند. جونو همچنین تلاش‌هایی برای یافتن سرنخ‌هایی در مورد چگونگی تشکیل شدن این سیاره، از جمله احتمال داشتن یک هسته سنگی، مقدار آب موجود در ژرفای جو آن، توزیع انبوه جِرمی، و بادهای عمیق آن؛ که سرعت آن می‌تواند تا ششصد و هجده کیلومتر  در ساعت برسد، خواهد داشت.

جونو دومین فضاپیمایی است که مدار مشتری را دور می‌زند؛ پس از فضاپیمای گالیله که از1995 تا 2003 این سیاره را دور زد.

فضاپیمای جونو نیروی مورد نیاز خود را از آرایه‌های خورشیدی می‌گیرد، روشی که معمولاً توسط ماهواره‌های مستقر و مشغول به کار در مدار زمین و یا در منظومه شمسی درونی استفاده شده، در حالی که مولد گرما-الکتریک رادیوایزوتوپی معمولاً برای مأموریت به بخش بیرونیِ منظومه شمسی و فراتر از آن استفاده می‌شود، با این حال، برای جونو، سه بال خورشیدی، که بزرگترین پانلی است که تا کنون بر روی کاوشگرهای سیاره‌ای مستقر شده، نقشی اساسی در ایجاد ثبات در فضاپیما و تولید قدرت بازی کنند.

پیمودن مسیر زمین تا مدار مشتری که برای جونو پنج سال به درازا کشید در چهارم ژوئیه،2016 به پایان رسید. این فضاپیما یک فاصله تقریبی بیش‌تر ازدو ممیز هشتم دهم میلیارد کیلومتررا برای رسیدن به مشتری پیمود.

این فضاپیما، در نقش یک مدارگرد، مدار مشتری را سی و هفت  بار در دوره از پیش برنامه‌ریزی شده بیست  ماه دُور خواهد زد. تلاش جونو برای استفاده از دریافتِ کمک گرانشی از زمین برای افزایش سرعت خود، دو سال پس از راه اندازیِ پنج اوت 2011، در اکتبر 2013 به نتیجه رسید. در تاریخ پنجم ژوئیه 2016، فضاپیمای جونوبه انجام یک مانور برای کُند کردن سرعت خود به منظورِ ایجادِ امکانِ قرار گرفتن در مدار مشتری پرداخت. جونو دو بار این مدار پنجاه سه روزه را؛ پیش از انجام مانور دیگری در تاریخ نوزده اکتبر که آن را به یک مدار قطبی چهارده روزه خواهد افکند، دُور خواهد زد.

مشتری پنجمین سیاره دور از خورشید و بزرگ‌ترین سیاره در منظومه شمسی است. این سیاره غول گازی با جرم یک هزارم خورشید است، ولی جرمی دو و نیم برابر تمامی دیگر سیاره‌های منظومه شمسی دارد. از نظر دوری از خورشید، مشتری  پنجمین سیاره پس از تیر، ناهید، زمین و بهرام است.

مشتری در یک مدار کم‌وبیش بیضی شکل به دور خورشید می‌چرخد. هر دور، نزدیک به دوازده  سال زمینی به درازا می‌کشد. همچنان که سیاره به دور خورشید می‌گردد، به دور محور پندارین (فرضی) خود نیز می‌گردد. چرخش مشتری به دور خود تندتر از هر سیاره دیگری در سامانه خورشیدی است. تنها نه ساعت و پنجاه و شش دقیقه نیاز است تا مشتری یک بار به دور خود بچرخد.

برای اندازه‌گیری تندی گردش سیاره‌های گازی به دور خود، دانشمندان ناگزیرند از روش‌های غیر مستقیم استفاده کنند. آن‌ها نخست سرعت میانگین چرخش ابرهای قابل مشاهده را اندازه‌گیری می‌کنند. مشتری به اندازه نیاز امواج رادیویی می‌فرستد که به وسیله رادیو تلسکوپ‌های زمینی دریافت شود. هم اکنون دانشمندان از اندازه امواج برای سنجش سرعت چرخش مشتری بهره می‌برند. قدرت امواج، تحت تأثیر میدان مغناطیسی سیاره، در یک الگوی تکراری نه ساعت و پنجاه و شش دقیقه‌ای، تغییر می‌کند؛ زیرا سرچشمه میدان مغناطیسی، هسته سیاره است. این دگرگونی‌ها نشان دهنده سرعت چرخش درونی سیاره‌است. چرخش تند مشتری مایه برآمدگی در بخش استوا و پخی در قطب‌هایش می‌شود. قطر استوایی هرمز هفت درصد بیشتر از قطر آن در راستای قطب‌هاست.

بارزترین نمود سطح مشتری لکه سرخ بزرگ آن است که توده گاز چرخان، همانند گردباد است. قطر این لکه سه برابر قطر زمین است. رنگ لکه بیشتر از قرمز آجری به قهوه‌ای کمرنگ تغییر می‌کند و گاهی این لکه تماماً ناپدید می‌گردد. رنگ آن شاید برآمده از اندازه کم فسفر و گوگرد در کریستال‌های آمونیاک باشد. تندی چرخش لکه در لبه آن در حدود سیصد کیلومتر در ساعت است. این لکه در فاصله یکسانی از استوا به آرامی از شرق به غرب حرکت می‌کند. ناحیه‌ها و کمربندها و لکه بزرگ، بسیار پایدار و همانند سیستم چرخش زمین است. از زمانی که رابرت هوک در سال هزار و ششصد و شصت و چهار این لکه را پیدا کرد، این ویژگی‌ها تغییرات چندانی از خود نشان نداده‌اند.